Nhiều người chưa biết cách sử dụng Đông trùng Hạ thảo đúng cách cũng không quá khó khăn mà thậm chí đơn giản và đa dạng, dễ thực hiện. Nhờ chứa nhiều hoạt chất quý cùng những lợi ích tốt cho sức khỏe, loại dược liệu này ngày càng được ưa chuộng dù giá thành khá cao. Hãy nắm bắt rõ cách sử dụng từng loại (khô và tươi) trước khi chọn mua nhé.
Nắm bắt về Đông trùng thảo là gì?
Đông trùng hạ thảo thuộc chi Cordyceps – một nhóm nấm túi (ascomycete) với khoảng 600 loài khác nhau. Đặc điểm nổi bật của nhóm nấm này là sống ký sinh, chủ yếu trên côn trùng, các loài chân đốt hoặc đôi khi trên những loại nấm khác.
Mỗi loài trong chi Cordyceps lại mang đến những lợi ích riêng cho sức khỏe như chống oxy hóa, hỗ trợ kháng viêm, tăng cường miễn dịch, hỗ trợ điều hòa đường huyết, chống lão hóa… Nhờ những công dụng đa dạng đó, từ khi được phát hiện vào khoảng thế kỷ XV tại Tây Tạng và sau đó phổ biến rộng rãi ở Trung Quốc, cách sử dụng Đông trùng Hạ thảo để hỗ trợ sức khỏe đã được xem là một loại dược liệu quý hiếm.
Trong số đó, nổi bật nhất là Cordyceps sinensis, thuộc họ Ophiocordycipitaceae. Loài nấm này ký sinh trên ấu trùng côn trùng. Vào mùa đông, ấu trùng sống dưới lòng đất sẽ bị nấm xâm nhập và hấp thụ dinh dưỡng cho đến khi chết. Khi sang mùa hè, phần thân nấm phát triển, mọc vươn lên khỏi mặt đất, trong khi phần gốc vẫn bám vào xác sâu.
Chính vì vòng đời đặc biệt “mùa đông là sâu – mùa hè là cỏ” mà người ta gọi loại nấm này là đông trùng hạ thảo. Khi thu hoạch, cả phần nấm trên mặt đất và phần sâu bên dưới đều được lấy để sử dụng, tạo nên giá trị dinh dưỡng và dược tính đặc biệt của loại dược liệu này, cũng như là một trong các loại thảo dược tốt cho người già.
Cách nhận biết và phân loại đông trùng hạ thảo trên thị trường
Hiện nay, hạ thảo đông trùng được bày bán với nhiều dạng và tên gọi khác nhau, khiến không ít người cảm thấy khó phân biệt. Để dễ lựa chọn, bạn có thể dựa vào một số tiêu chí phân loại phổ biến dưới đây:
Phân loại Đông trùng thảo theo nguồn gốc
- Đông trùng hạ thảo tự nhiên: Loại này sinh trưởng chủ yếu ở những vùng núi cao trên 4.000m như Tây Tạng (Trung Quốc). Nhờ điều kiện tự nhiên đặc biệt, chúng chứa hàm lượng dưỡng chất cao, vì vậy rất hiếm và có giá thành đắt đỏ.
- Đông trùng hạ thảo nuôi cấy: Để đáp ứng nhu cầu thị trường, hạ thảo đông trùng hiện nay được nuôi trồng trong môi trường kiểm soát như giá thể gạo lứt, nhộng tằm hoặc các môi trường dinh dưỡng khác. Loại này phổ biến tại nhiều quốc gia như Trung Quốc, Hàn Quốc và Việt Nam (đặc biệt là Đà Lạt), với giá thành dễ tiếp cận hơn.
Tìm hiểu thêm: Những lưu ý khi sử dụng đông trùng hạ thảo
Phân loại theo dạng bào chế/sử dụng
Tùy vào nhu cầu, đông trùng hạ thảo có thể được chế biến thành nhiều dạng khác nhau như:
- Dạng nước uống
- Dạng viên nang
- Dạng bột
Mỗi dạng sẽ phù hợp với từng mục đích sử dụng và đối tượng khác nhau.
Phân loại hạ thảo đông trùng theo trạng thái
- Đông trùng thảo dạng tươi: Đây là loại còn nguyên con, chưa qua chế biến nên giữ được gần như trọn vẹn dưỡng chất. Tuy nhiên, thời gian bảo quản ngắn (thường dưới 1 tháng) và cần giữ lạnh.
- Đông trùng thảo dạng khô: Được làm sạch và sấy khô để kéo dài thời gian sử dụng. Dù hàm lượng dinh dưỡng có thể giảm nhẹ (khoảng 90–95%), nhưng lại tiện bảo quản và sử dụng lâu dài hơn. Dạng này có thể là nguyên con, sợi nấm hoặc bột nghiền.
Bỏ túi ngay: Những lợi ích của Đông trùng Hạ thảo
6 cách sử dụng Đông trùng Hạ thảo đơn giản
Có nhiều cách sử dụng đông trùng hạ thảo khác nhau, tùy thuộc vào mục đích, thể trạng và nhu cầu của mỗi người để lựa chọn phương pháp phù hợp.
Cách 1: Dùng ăn trực tiếp
Cách sử dụng đông trùng hạ thảo bằng cách ăn trực tiếp được cho là giữ lại nhiều giá trị dinh dưỡng nhất. Cách này phổ biến với loại tươi.
- Đông trùng hạ thảo tươi: Ăn trực tiếp nguyên con là cách được nhiều người lựa chọn để giữ trọn giá trị dinh dưỡng. Trước khi dùng, nên rửa sạch bằng nước ấm rồi ngâm thêm khoảng 10 phút với nước ấm mới để đảm bảo vệ sinh. Khi ăn, cần nhai kỹ và chậm để các dưỡng chất được hấp thu tốt hơn.
- Đông trùng hạ thảo khô: Với dạng khô, bạn nên ngâm trong nước ấm để sợi nấm mềm ra rồi dùng ngay, không cần rửa lại. Ngoài việc ăn trực tiếp, loại này còn có thể chế biến thành nhiều món như hầm canh, nấu cháo, ngâm rượu hoặc kết hợp với mật ong.
Cách 2: Cách sử dụng Đông trùng hạ thảo ngâm mật ong
Đông trùng hạ thảo khô ngâm cùng mật ong là phương pháp phổ biến, dễ sử dụng và phù hợp với nhiều đối tượng. Hỗn hợp này có vị ngọt dịu, thơm tự nhiên và mang lại nhiều lợi ích như hỗ trợ giảm ho, bổ phổi, tiêu đờm và tăng cường sức đề kháng.
Cách thực hiện:
- Chuẩn bị khoảng 15g đông trùng hạ thảo khô và 500ml mật ong nguyên chất
- Cho vào lọ thủy tinh, đổ mật ong ngập nguyên liệu
- Đậy kín và để trong khoảng 15–20 ngày
Sau khi ngâm, mỗi ngày dùng một thìa nhỏ mật ong kèm một ít trùng thảo pha với nước ấm để uống, nên dùng vào buổi sáng để đạt hiệu quả tốt hơn.
Tìm hiểu thêm: Đông trùng Hạ thảo ngâm mật ong uống hàng ngày có tốt không?
Cách 3: Đông trùng thảo ngâm rượu
Rượu đông trùng thường được dùng để bồi bổ cơ thể, hỗ trợ tăng cường sức khỏe, cải thiện sinh lý và giúp xương khớp chắc khỏe. Đây là cách sử dụng đông trùng hạ thảo khá phổ biến, đặc biệt với nam giới.
Cách làm:
- Dùng khoảng 3–5g trùng thảo khô (hoặc 30–50g loại tươi) cho mỗi 1 lít rượu có nồng độ 35–45 độ
- Cho nguyên liệu vào bình thủy tinh, đổ rượu ngập hoàn toàn
- Đậy kín và bảo quản nơi khô ráo, tránh ánh nắng trực tiếp
Sau khoảng 1 tháng là có thể sử dụng. Mỗi ngày chỉ nên uống một lượng nhỏ vào buổi tối trước khi ngủ và không nên lạm dụng. Ngoài ra, bạn cũng có thể kết hợp ngâm cùng các dược liệu khác như nhân sâm, kỷ tử hoặc nhung hươu để tăng hiệu quả bồi bổ sức khỏe.
Nắm bắt thêm: Hướng dẫn phân biệt đông trùng hạ thảo thật giả
Cách 4: Pha trà từ đông trùng hạ thảo
Một cách sử dụng đông trùng hạ thảo đơn giản và được nhiều người ưa chuộng là dùng hạ thảo đông trùng để pha trà uống hằng ngày. Bạn có thể sử dụng dạng tươi, dạng khô hoặc trà đóng gói sẵn tùy theo điều kiện.
- Với đông trùng hạ thảo tươi:
- Bước 1: Cho trùng thảo vào ấm trà
- Bước 2: Rót một ít nước sôi (khoảng 20ml) để tráng rồi bỏ nước này đi
- Bước 3: Thêm nước nóng khoảng 70°C vào 2/3 ấm, hãm trong 10 phút
Sau khi pha, trà có màu vàng đẹp, giữ được hương vị tự nhiên và dưỡng chất của dược liệu.
- Với đông trùng hạ thảo khô: Chỉ cần cho khoảng 3–7g vào 200ml nước, đun sôi khoảng 10 phút rồi để nguội và dùng trong ngày. Khi uống, nên ăn cả phần xác để tăng hiệu quả bồi bổ.
Ngoài ra, bạn có thể kết hợp với các dược liệu như nhân sâm, kỷ tử để tăng hương vị và công dụng. Cách làm tương tự: tráng qua nước sôi, sau đó hãm khoảng 10 phút là có thể sử dụng.
Với các loại trà chế biến sẵn, nên làm theo hướng dẫn của nhà sản xuất để đảm bảo giữ trọn dưỡng chất.
Mời các bạn tham khảo sản phẩm pha sẵn: Trà dưỡng tâm Đông trùng hạ thảo
Cách 5: Chế biến món ăn kết hợp cùng hạ thảo đông trùng
Đông trùng hạ thảo còn được dùng như một nguyên liệu bổ dưỡng trong nhiều món ăn, đặc biệt phù hợp với người cần hồi phục sức khỏe, người mới ốm dậy hoặc thường xuyên mệt mỏi.
Một món đơn giản bạn có thể thử là cháo gà đông trùng hạ thảo:
- Nấu cháo gà với gạo như bình thường
- Khi cháo đã nhừ, cho vài sợi hoặc nguyên con trùng thảo lên trên
- Nấu thêm vài phút, nêm gia vị vừa ăn
Món này nên dùng khi còn nóng, thích hợp cho bữa sáng hoặc trưa. Ngoài ra, bạn cũng có thể dùng để hầm gà, nấu súp, nấu canh sườn… nhằm tăng giá trị dinh dưỡng cho bữa ăn gia đình.
Mời bạn đọc thêm: Công dụng của Mật ong và Đông trùng hạ thảo
Cách 6: Sử dụng dưới dạng thực phẩm bổ sung
Nếu muốn tiện lợi, bạn có thể chọn các sản phẩm chứa đông trùng hạ thảo như viên nang hoặc dạng nước. Đây là cách nhanh gọn, dễ dùng, đặc biệt phù hợp với người bận rộn hoặc không quen mùi vị đặc trưng của dược liệu.
Tuy nhiên, khi lựa chọn sản phẩm, bạn nên chú ý đến nguồn gốc, thành phần và đơn vị sản xuất để đảm bảo chất lượng. Đồng thời, cần kiểm tra các thành phần đi kèm để tránh nguy cơ dị ứng hoặc tương tác không mong muốn.
Lời kết
Nhìn chung cách sử dụng Đông trùng hạ thảo vô cùng đơn giản. Tùy vào nhu cầu và điều kiện cá nhân, bạn có thể lựa chọn phương pháp phù hợp để tận dụng tối đa giá trị dinh dưỡng của loại dược liệu quý này.
Hiện tại trang web Đặc sản ngon Tây Bắc hiện có cung cấp Đông trùng Hạ thảo tại TP HCM. Sản phẩm của chúng tôi đạt các chứng nhận chất lượng theo tiêu chuẩn của Bộ Y tế và VSATTP. Nếu quý khách có nhu cầu, hãy liên hệ với chúng tôi để được gửi sản phẩm chất lượng, thân thiện với sức khỏe về tận nhà nhé. Xin trân trọng cám ơn!